क्रांतीज्योती सावित्रीमाई फुले राज्य शिक्षक गुणगौरव पुरस्कार २०२५ -२६

  क्रांतीज्योती सावित्रीमाई फुले राज्य शिक्षक गुणगौरव पुरस्कार २०२५ -२६ 

महाराष्ट्र शासन शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग यांचे वतीने देण्यात येणारा क्रांतीज्योती सावित्रीमाई फुले राज्य शिक्षक गुणगौरव पुरस्कार २०२५-२६ साठी ऑनलाईन स्वनामांकन भरण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे .

 ऑनलाईन रजिस्ट्रेशनसह स्व:नामांकन भरण्याचा कालावधी:

दिनांक २७ जून २०२६  सकाळी १० .०० वा. पासून ते दिनांक १०  जुलै २०२६  रोजी सायंकाळी ५ .०० वा. पर्यंत

 पात्रता:

राज्यातील शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागातील प्राथमिक, माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शाळांमधील शिक्षक यांना ऑनलाईन स्व:नामांकन करता येईल.

  ऑनलाईन स्व:नामांकन भरण्यासाठी लिंक:

🔗https://forms.gle/EgZ266AqNDxFJDZW8

तरी इच्छुक व पात्र शिक्षकांनी वरील लिंकवर जाऊन आपले ऑनलाइन स्व:नामांकन भरावे.

AI app

 DeepSeek Al सध्या खूप चर्चेत आहे

ही एक चीन कंपनी ने बनवलेले Ai चॅटबॉट आहे

स्थपणा - मे 2023 ला

संस्थापक - लियांग वेनफेंग

मुख्यालय - हांगझोऊ, झेजियांग, चीन

10 जानेवारी 2025 रोजी, DeepSeek ने iOS आणि Android साठी

DeepSeek-R1 मॉडेलवर आधारित त्यांचे पहिले मोफत चॅटबॉट अँप लॉन्च केले

काही महत्वाचे Ai चॅटबॉट

Google - Al Chatbot - BARD

Russia Gigachat

Open Al-Chat GPT

Infosys - टोपाज Reliance - हनुमान

माइक्रोसॉफ्ट : ग्रामीण भरतासाठी "जुगलबंदी" ChatBot

टेस्ला/X - Grok

 

ISSN नंबर 

ISSN (International Standard Serial Number) म्हणजे नियतकालिके, मासिके, जर्नल्स, वृत्तपत्रे आणि इतर क्रमशः प्रकाशित होणाऱ्या प्रकाशनांना दिला जाणारा आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित क्रमांक होय.

ISSN ची वैशिष्ट्ये

• ISSN हा ८ अंकी क्रमांक असतो.
• तो साधारणपणे XXXX-XXXX या स्वरूपात लिहिला जातो.
• उदाहरण: ISSN 0971-8257

ISSN कोणाला दिला जातो?

ISSN खालील प्रकारच्या प्रकाशनांना दिला जातो:

• संशोधन नियतकालिके (Research Journals)
• मासिके (Magazines)
• वृत्तपत्रे (Newspapers)
• वार्षिके (Annuals)
• ई-जर्नल्स (Online Journals)

ISBN आणि ISSN मधील फरक

मुद्दा	ISBN	ISSN
पूर्ण नाव	International Standard Book Number	International Standard Serial Number
वापर	पुस्तकांसाठी	नियतकालिके, मासिके, वृत्तपत्रांसाठी
अंकांची संख्या	१३ अंक	८ अंक
उदाहरण	978-93-12345-67-8	0971-8257

ISBN नंबर (आयएसबीएन क्रमांक)

 ISBN नंबर (आयएसबीएन क्रमांक)

ISBN (International Standard Book Number) म्हणजे पुस्तकांना दिला जाणारा आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित ओळख क्रमांक होय.

ISBN ची वैशिष्ट्ये

प्रत्येक प्रकाशित पुस्तकाचा स्वतंत्र ISBN क्रमांक असतो.

ISBN हा साधारणपणे १३ अंकी असतो.

उदाहरण: 978-93-12345-67-8

या क्रमांकामुळे पुस्तकाची ओळख, विक्री, वितरण आणि नोंदणी सुलभ होते.

भारतात ISBN कोण देते?

भारतामध्ये राजा राममोहन रॉय राष्ट्रीय ISBN एजन्सी, शिक्षण मंत्रालय, भारत सरकार ISBN क्रमांक मोफत उपलब्ध करून देते.

ISBN क्रमांक कोणाला मिळू शकतो?

लेखक

प्रकाशक

शैक्षणिक संस्था

स्वयंप्रकाशित (Self-published) पुस्तकांचे लेखक

महत्त्व

पुस्तकाला अधिकृत ओळख मिळते.

ग्रंथालये आणि ऑनलाइन विक्रीसाठी उपयुक्त ठरते.

संशोधन आणि शैक्षणिक कामांमध्ये पुस्तकाचा संदर्भ देणे सोपे होते.

 

पीएच.डी. प्रवेश परीक्षा (PAT) – संशोधन पद्धती 

महत्त्वाचे MCQ (प्रश्न क्र. ५१ ते १००)

५१. संशोधन आराखडा (Research Design) म्हणजे काय?

अ) संशोधनाची योजना
ब) निष्कर्ष
क) संदर्भसूची
ड) प्रस्तावना

उत्तर : अ) संशोधनाची योजना

---

५२. ऐतिहासिक संशोधनाचे प्रमुख साधन कोणते?

अ) शिलालेख
ब) ताम्रपट
क) नाणी
ड) वरील सर्व

उत्तर : ड) वरील सर्व

---

५३. संशोधनातील स्वतंत्र चल (Independent Variable) म्हणजे काय?

अ) परिणाम दाखवणारा चल
ब) नियंत्रित केला जाणारा चल
क) प्रभाव टाकणारा चल
ड) स्थिर चल

उत्तर : क) प्रभाव टाकणारा चल

---

५४. अवलंबित चल (Dependent Variable) म्हणजे काय?

अ) परिणाम दर्शवणारा चल
ब) स्वतंत्र चल
क) स्थिर चल
ड) नियंत्रित चल

उत्तर : अ) परिणाम दर्शवणारा चल

---

५५. Null Hypothesis ला मराठीत काय म्हणतात?

अ) संशोधन गृहीतक
ब) शून्य गृहीतक
क) पर्यायी गृहीतक
ड) कार्यकारी गृहीतक

उत्तर : ब) शून्य गृहीतक

---

५६. Alternative Hypothesis म्हणजे काय?

अ) शून्य गृहीतक
ब) पर्यायी गृहीतक
क) अंतिम निष्कर्ष
ड) नमुना

उत्तर : ब) पर्यायी गृहीतक

---

५७. Action Research चा मुख्य उद्देश काय आहे?

अ) व्यावहारिक समस्यांचे निराकरण करणे
ब) नवीन सिद्धांत मांडणे
क) ऐतिहासिक अभ्यास करणे
ड) सांख्यिकीय विश्लेषण करणे

उत्तर : अ) व्यावहारिक समस्यांचे निराकरण करणे

---

५८. Evaluation Research म्हणजे काय?

अ) एखाद्या कार्यक्रमाचे मूल्यमापन करणे
ब) प्रयोग करणे
क) सर्वेक्षण करणे
ड) निरीक्षण करणे

उत्तर : अ) एखाद्या कार्यक्रमाचे मूल्यमापन करणे

---

५९. Longitudinal Study म्हणजे काय?

अ) एकाच वेळी केलेला अभ्यास
ब) दीर्घ कालावधीतील अभ्यास
क) प्रयोगशाळेतील अभ्यास
ड) ऐतिहासिक अभ्यास

उत्तर : ब) दीर्घ कालावधीतील अभ्यास

---

६०. Cross-sectional Study म्हणजे काय?

अ) दीर्घकालीन अभ्यास
ब) एका विशिष्ट कालखंडातील अभ्यास
क) ऐतिहासिक संशोधन
ड) प्रयोगात्मक संशोधन

उत्तर : ब) एका विशिष्ट कालखंडातील अभ्यास

---

६१. Interview Schedule म्हणजे काय?

अ) मुलाखतीचे नियोजन
ब) प्रश्नांची यादी
क) निष्कर्ष
ड) संदर्भसूची

उत्तर : ब) प्रश्नांची यादी

---

६२. Open-ended Questions मध्ये काय असते?

अ) निश्चित पर्याय
ब) मुक्त स्वरूपातील उत्तरे
क) होय/नाही उत्तरे
ड) सांख्यिकीय माहिती

उत्तर : ब) मुक्त स्वरूपातील उत्तरे

---

६३. Closed-ended Questions मध्ये काय असते?

अ) मुक्त उत्तरे
ब) निश्चित पर्याय
क) निरीक्षण
ड) निष्कर्ष

उत्तर : ब) निश्चित पर्याय

---

६४. Coding म्हणजे काय?

अ) माहितीचे वर्गीकरण व सांकेतिकीकरण
ब) निष्कर्ष लिहिणे
क) नमुना निवड
ड) संदर्भ तयार करणे

उत्तर : अ) माहितीचे वर्गीकरण व सांकेतिकीकरण

---

६५. Tabulation म्हणजे काय?

अ) माहिती तक्त्यात मांडणे
ब) निरीक्षण करणे
क) निष्कर्ष देणे
ड) गृहीतक तयार करणे

उत्तर : अ) माहिती तक्त्यात मांडणे

---

६६. Frequency Distribution म्हणजे काय?

अ) वारंवारतेचे वितरण
ब) सरासरी
क) मध्यांक
ड) सहसंबंध

उत्तर : अ) वारंवारतेचे वितरण

---

६७. Histogram हा कोणत्या प्रकारचा आलेख आहे?

अ) वर्तुळ आलेख
ब) स्तंभ आलेख
क) रेषा आलेख
ड) चित्र आलेख

उत्तर : ब) स्तंभ आलेख

---

६८. Pie Chart चा उपयोग कशासाठी होतो?

अ) प्रमाण दर्शविण्यासाठी
ब) सरासरी काढण्यासाठी
क) सहसंबंध दाखविण्यासाठी
ड) नमुना निवडीसाठी

उत्तर : अ) प्रमाण दर्शविण्यासाठी

---

६९. SPSS म्हणजे काय?

अ) सांख्यिकीय विश्लेषण सॉफ्टवेअर
ब) संशोधन पद्धत
क) नमुना निवड तंत्र
ड) संदर्भ शैली

उत्तर : अ) सांख्यिकीय विश्लेषण सॉफ्टवेअर

---

७०. APA चे पूर्ण रूप काय?

अ) American Psychological Association
ब) American Political Association
क) Asian Psychological Association
ड) American Public Administration

उत्तर : अ) American Psychological Association

---

७१. MLA शैलीचा उपयोग मुख्यतः कोणत्या विषयात होतो?

अ) विज्ञान
ब) साहित्य व मानवविद्या
क) अभियांत्रिकी
ड) वैद्यकीय विज्ञान

उत्तर : ब) साहित्य व मानवविद्या

---

७२. Chicago Style प्रामुख्याने कोणत्या विषयासाठी वापरली जाते?

अ) इतिहास
ब) गणित
क) रसायनशास्त्र
ड) जीवशास्त्र

उत्तर : अ) इतिहास

---

७३. ISBN म्हणजे काय?

अ) पुस्तकाचा आंतरराष्ट्रीय क्रमांक
ब) संशोधन अहवाल
क) नियतकालिक क्रमांक
ड) संदर्भसूची

उत्तर : अ) पुस्तकाचा आंतरराष्ट्रीय क्रमांक

---

७४. ISSN कोणाला दिला जातो?

अ) पुस्तके
ब) नियतकालिके व मासिके
क) संशोधन प्रबंध
ड) वृत्तपत्रे

उत्तर : ब) नियतकालिके व मासिके

---

७५. DOI म्हणजे काय?

अ) Digital Object Identifier
ब) Digital Online Information
क) Data Object Information
ड) Document Online Index

उत्तर : अ) Digital Object Identifier

---

७६. Peer Review म्हणजे काय?

अ) तज्ज्ञांकडून संशोधनाचे परीक्षण
ब) स्वतःचे परीक्षण
क) संपादकाचे परीक्षण
ड) विद्यार्थ्यांचे परीक्षण

उत्तर : अ) तज्ज्ञांकडून संशोधनाचे परीक्षण

---

७७. UGC-CARE यादी कशाशी संबंधित आहे?

अ) गुणवत्तापूर्ण संशोधन नियतकालिके
ब) विद्यापीठांची यादी
क) संशोधन पद्धती
ड) संशोधन प्रकल्प

उत्तर : अ) गुणवत्तापूर्ण संशोधन नियतकालिके

---

७८. Impact Factor कोणाशी संबंधित आहे?

अ) नियतकालिकाच्या गुणवत्तेशी
ब) संशोधकाशी
क) विद्यापीठाशी
ड) प्रकल्पाशी

उत्तर : अ) नियतकालिकाच्या गुणवत्तेशी

---

७९. Plagiarism टाळण्यासाठी काय आवश्यक आहे?

अ) योग्य संदर्भ देणे
ब) माहिती लपवणे
क) निष्कर्ष बदलणे
ड) वरीलपैकी नाही

उत्तर : अ) योग्य संदर्भ देणे

---

८०. Turnitin हे कशासाठी वापरले जाते?

अ) साहित्यचौर्य तपासण्यासाठी
ब) डेटा विश्लेषणासाठी
क) आलेख तयार करण्यासाठी
ड) संदर्भ देण्यासाठी

उत्तर : अ) साहित्यचौर्य तपासण्यासाठी

---

८१. Research Gap म्हणजे काय?

अ) पूर्वीच्या संशोधनातील उणीव
ब) निष्कर्ष
क) संदर्भसूची
ड) गृहीतक

उत्तर : अ) पूर्वीच्या संशोधनातील उणीव

---

८२. Conceptual Framework म्हणजे काय?

अ) संकल्पनात्मक आराखडा
ब) निष्कर्ष
क) संदर्भ
ड) नमुना

उत्तर : अ) संकल्पनात्मक आराखडा

---

८३. Variable म्हणजे काय?

अ) चल
ब) स्थिरांक
क) निष्कर्ष
ड) गृहीतक

उत्तर : अ) चल

---

८४. Constant म्हणजे काय?

अ) चल
ब) स्थिरांक
क) नमुना
ड) संदर्भ

उत्तर : ब) स्थिरांक

---

८५. Population म्हणजे काय?

अ) नमुना
ब) संपूर्ण अभ्यास गट
क) प्रश्नावली
ड) गृहीतक

उत्तर : ब) संपूर्ण अभ्यास गट

---

८६. Sample म्हणजे काय?

अ) लोकसंख्येतील निवडक घटक
ब) संपूर्ण लोकसंख्या
क) निष्कर्ष
ड) संदर्भ

उत्तर : अ) लोकसंख्येतील निवडक घटक

---

८७. Research Problem म्हणजे काय?

अ) संशोधनातील समस्या किंवा प्रश्न
ब) निष्कर्ष
क) संदर्भ
ड) प्रस्तावना

उत्तर : अ) संशोधनातील समस्या किंवा प्रश्न

---

८८. Synopsis म्हणजे काय?

अ) संशोधनाचा संक्षिप्त आराखडा
ब) निष्कर्ष
क) संदर्भसूची
ड) आलेख

उत्तर : अ) संशोधनाचा संक्षिप्त आराखडा

---

८९. Thesis म्हणजे काय?

अ) प्रबंध
ब) नियतकालिक
क) पुस्तक
ड) लेख

उत्तर : अ) प्रबंध

---

९०. Viva-Voce म्हणजे काय?

अ) लेखी परीक्षा
ब) मौखिक परीक्षा
क) प्रयोग
ड) निरीक्षण

उत्तर : ब) मौखिक परीक्षा

---

९१. Bibliography म्हणजे काय?

अ) संदर्भग्रंथांची यादी
ब) निष्कर्ष
क) प्रस्तावना
ड) गृहीतक

उत्तर : अ) संदर्भग्रंथांची यादी

---

९२. Appendix म्हणजे काय?

अ) परिशिष्ट
ब) अनुक्रमणिका
क) प्रस्तावना
ड) संदर्भसूची

उत्तर : अ) परिशिष्ट

---

९३. Index म्हणजे काय?

अ) अनुक्रमणिका
ब) परिशिष्ट
क) निष्कर्ष
ड) प्रस्तावना

उत्तर : अ) अनुक्रमणिका

---

९४. Monograph म्हणजे काय?

अ) एका विषयावरील सखोल ग्रंथ
ब) नियतकालिक
क) संशोधन लेख
ड) वृत्तपत्र

उत्तर : अ) एका विषयावरील सखोल ग्रंथ

---

९५. Seminar Paper म्हणजे काय?

अ) परिसंवादासाठी सादर केलेला लेख
ब) प्रबंध
क) पुस्तक
ड) अहवाल

उत्तर : अ) परिसंवादासाठी सादर केलेला लेख

---

९६. Citation Index म्हणजे काय?

अ) संदर्भांचे अनुक्रमण
ब) नमुना निवड
क) गृहीतक
ड) निरीक्षण

उत्तर : अ) संदर्भांचे अनुक्रमण

---

९७. H-Index कोणाशी संबंधित आहे?

अ) संशोधकाच्या संशोधन प्रभावाशी
ब) पुस्तकांशी
क) विद्यापीठांशी
ड) प्रकल्पांशी

उत्तर : अ) संशोधकाच्या संशोधन प्रभावाशी

---

९८. Google Scholar हे काय आहे?

अ) शैक्षणिक शोधयंत्र
ब) सामाजिक माध्यम
क) डेटा विश्लेषण साधन
ड) ग्रंथालय

उत्तर : अ) शैक्षणिक शोधयंत्र

---

९९. ORCID म्हणजे काय?

अ) संशोधकाचा अद्वितीय ओळख क्रमांक
ब) पुस्तक क्रमांक
क) नियतकालिक क्रमांक
ड) प्रकल्प क्रमांक

उत्तर : अ) संशोधकाचा अद्वितीय ओळख क्रमांक

---

१००. संशोधनाचा अंतिम उद्देश काय असतो?

अ) नवीन ज्ञाननिर्मिती व समस्यांचे निराकरण
ब) केवळ पदवी मिळवणे
क) अहवाल तयार करणे
ड) संदर्भ गोळा करणे

उत्तर : अ) नवीन ज्ञाननिर्मिती व समस्यांचे निराकरण